BÀI 3: 苛政猛於虎 HÀ CHÍNH MÃNH Ư HỔ

苛政猛於虎

禮記·檀弓下

孔子過泰山側，有婦人哭於墓而哀。夫子式而聽之，使子路問之，曰：「子之哭也，一似重有憂者。」而曰：「然。昔者吾舅死於虎，吾夫又死焉，今吾子又死焉。」夫子曰：「何為不去也？」曰：「無苛政。」夫子曰：「小子識之，苛政猛於虎也。」

Phiên âm:

HÀ CHÍNH MÃNH Ư HỔ

Lễ Ký - Đàn Cung Hạ

Khổng Tử quá thái sơn trắc, hữu phụ nhân khốc ư mộ giả nhi ai. Phu Tử thức nhi thính chi, sử Tử Lộ vấn chi, viết: “Tử chi khốc dã, nhất tự trùng hữu ưu giả”. Nhi viết: “Nhiên. Tích giả ngô cữu tử ư hổ, ngô phu hựu tử yên, kim ngô tử hựu tử yên”. Phu Tử vấn: “Hà vị bất khứ dã ?” Viết: “Vô hà chính ”. Phu Tử viết: “Tiểu tử chí chi, hà chính mãnh ư hổ dã”.

Dịch nghĩa:

CHÍNH TRỊ HÀ KHẮC TÀN BẠO HƠN CỌP

Khổng Tử đi qua một bên núi Thái Sơn, có một người đàn bà (mà người đàn bà đó) đang khóc lóc bên ngôi mộ mà nghe rất bi thương. Phu Tử tựa vào càng xe mà lắng nghe tiếng khóc của người đàn bà. Sai Tử Lộ hỏi bà ấy, Tử Lộ hỏi rằng: “Bà đang khóc như vậy dường như có điều đau buồn lắm”. Người đàn bà ấy trả lời: “Vâng, xưa kia cha chồng tôi đã chết bởi cọp, chồng tôi lại chết bởi nó, nay con trai tôi lại chết bởi nó”. Phu Tử hỏi: “Vì sao không bỏ mà đi nơi khác đi ?”. Trả lời: “Không có nền chính trị hà khắc”. Phu Tử nói: “Các trò hãy ghi nhớ điều này, nền chính trị hà khắc tàn bạo hơn cọp”.